Ali Tarık Parlakışık / Felsefe-Düşünce / Yazarlar

Akıl – Fikir – Fiil

Akla dayanan -umumi manada- fikir örgüsü/sistemi nasıl işlerse, eylemin ortaya çıkması da bu işleyişe göre şekillenir. Tefekkür olmaksızın en küçük bir insanî faaliyet dahi söz konusu olamayacağı için, aklın sağlam bir konumda olması gerekmektedir, dolayısıyla akıl ve tefekkür insanı hakiki manada insan yapan unsurlardır.

Biyolojik ve dilsel itkileri ele aldığımızda ontolojiyle ilişkili bir sahaya nüfuz etmiş oluruz. İnsanın var oluşuyla paralel olan, hayatta bulunmayı mümkün dairesine sokan faaliyetlerde insanı kendiliğinden eyleme sevk eden boyutlar göze çarpar. Peki, aklî faaliyet insanı eyleme sevk edebilme bağlamında insan biyolojisi veya fizyolojisinde nasıl bir konuma tekabül eder?

Aklî (yani akılla ilgili) ve fikrî (tefekkürle ilgili) faaliyetin insanı eyleme sevk ettiği açıktır, zira fikir amelin atasıdır. İdrak hassasının mühim noktalarından biri olan akıl, insan hareketlerinde merkezi bir rol oynar. Dolayısıyla aklın insanı eyleme sevk etme bağlamında işgal ettiği konum hayatî önem arz eder. Akla dayanan -umumi manada- fikir örgüsü/sistemi nasıl işlerse, eylemin ortaya çıkması da bu işleyişe göre şekillenir. Tefekkür olmaksızın en küçük bir insanî faaliyet dahi söz konusu olamayacağı için, aklın sağlam bir konumda olması gerekmektedir, dolayısıyla akıl ve tefekkür insanı hakiki manada insan yapan unsurlardır.

İnsanı eyleme sevk eden saikler gerçekte onun kim olduğunu ortaya çıkarırlar. Yeme, içme, yürüme, cinsellik, barınma gibi ihtiyaçlardan elde edilen hazlar, insanî birtakım hususiyetlerin söz konusu olduğu elzemlik noktasındaki vakıalardır. En azından ihtiyaç hissedilmeleri durumu, elzemlik unsurunu bünyesinde barındırır.

Burada haz, ihtiyaç ve insanî hususiyetleri bir arada kullanmış olduk ama acaba bu üç unsurun bir arada oluşu zorunlu mudur ya da bunlar kopmak bilmez bir biçimde birbirleriyle bağlantılı mıdır? Her insanî hususiyetten haz alınabilir mi? Her ihtiyaçtan haz alınabilir görünüyor umumi olarak, ancak yine de bu üç unsurun her birinin insanı eyleme sevk eden bir veçhesi mevcut mudur?

Meseleyi tekrar akıl bahsinde ele alacak olursak, diyebiliriz ki, aklî faaliyet olmaksızın tefekkür ve fiil söz konusu olamayacaksa, aklı akledebilecek hale getirmek de kendisinden kaçınılamayacak bir durumdur. Tefekkürün nasıl bir işleyiş içinde bulunulacağı da, en altta ferdî en üstte ise içtimaî bir eğitim sürecini gerektirir. Bahsetmeye çalıştığımız şey, katı, soğuk, buz gibi bir süreç değildir ve hatta ahenkli bir şey olmak mecburiyetini de taşımaz. Bu noktada eğitim, belki de insanî varoluşun kendisinden/kendiliğinden kaynaklanan tabiî bir formdur.

Üst düzey siyasî ve içtimaî örgütlenme, yani devlet söz konusu olduğunda, öncelikle ciddi anlamda aklî ya da fikrî faaliyet gerektiren bir durumun içerisinde olduğumuzu bilmemiz icap eder. Biz Müslümanız ve yaptığımız tahliller de Müslümanlığımızla mutabık olmak zorundadır. ed-Din, dünya görüşü, şuur, fikir, ilim… Devlet, sarmal içinde sarmal, fikir içinde fikir barındıran, fikir üstü fikir gerektiren devasa bir meseledir. Bu meseleyi bir sonraki yazıda ele alacağız.

Ali Tarık Parlakışıkakilvefikir.org

Reklamlar

One thought on “Akıl – Fikir – Fiil

  1. Dolayısıyla aklın insanı eyleme sevk etme bağlamında işgal ettiği konum hayatî önem arz eder. Akla dayanan -umumi manada- fikir örgüsü/sistemi nasıl işlerse, eylemin ortaya çıkması da bu işleyişe göre şekillenir. Tefekkür olmaksızın en küçük bir insanî faaliyet dahi söz konusu olamayacağı için, aklın sağlam bir konumda olması gerekmektedir, dolayısıyla akıl ve tefekkür insanı hakiki manada insan yapan unsurlardır.
    ***
    AKIL
    1- Madde veya vakıa

    2- Sağlıklı beyin

    3- His

    4- Ön bilgiler

    Buna göre akıl, düşünce veya idrak; vakıayı hissetme olgusunun duyu organları vasıtasıyla beyne taşınması ve beynin bu vakıayı ön bilgilerle yorumlamasıdır.

    http://islamdevleti.info/kitaplar/Tefekkur/index.htm

    Beğen

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s