Ali Tarık Parlakışık / Felsefe-Düşünce / Yazarlar

Eğitim Sosyolojisi

egitim-sosyolojisi

Ferdin eğitimi, içtimai bir zümrenin eğitimine yol açar, içtimai bir zümrenin eğitimi ise toplumun eğitimine yol açar. Dolayısıyla eğitim, fert bazında bir faaliyet olmasına rağmen, eğitimin hasadı fert bazını aşan bir haldedir.

ali-tarik-parlakişikEğitim; psikolojik buudu olan bir faaliyet olmasıyla birlikte içtimai bir faaliyettir aynı zamanda. Eğitim vakıası, kapsamlı, ciddi manada geniş bir vakıadır. Eğitim, genişliğine nispetle bir tecrübe aktarımı, bir olgunlaşma süreci, bir bilgi aktarımı ve bilimsel, ilmi bir faaliyettir ve belirtilmesi gerekir ki bir ihtiyaçtır.

Eğitim, aileden başlayarak gittikçe genişleyen bir faaliyettir, eğitim sosyolojisi bağlamında ifade edersek, ilk ifadelerden biri bu olabilir. Okul-mektep ortamlarındaki eğitim, geniş eğitim faaliyetlerindendir. Eğitimin müsemması geniştir, dolayısıyla manası ve ehemmiyeti de müsemmasına taalluk edecek şekilde büyüktür.

Başka bir manada eğitim, ferdi bir koruma iradesidir, eğitim sırasında, eğitimin yapıldığı konuların haricinde kalan konulara karşı bir korumadır. Eğitim bir olgudur ve fert, eğitim aracılığı ile düzenli ve düzeyli bir şekilde, içtimai bir vakıa olan eğitim vasıtasıyla olgulara muhatap olur.

Ferdin eğitimi, içtimai bir zümrenin eğitimine yol açar, içtimai bir zümrenin eğitimi ise toplumun eğitimine yol açar. Dolayısıyla eğitim, fert bazında bir faaliyet olmasına rağmen, eğitimin hasadı fert bazını aşan bir haldedir.

Konuya eğitim sosyolojisi bağlamında yaklaşırsak; eğitim sosyolojisinin konuları ve metotları, umumi sosyolojinin telakkisi ile benzerlik arz eder. Eğitim alanı ile ilgili olarak bazı hususi noktalar elbette vardır. Sözgelimi eğitim sosyolojisinin konularına göz attığımız takdirde ilk başta şu işaretlemeleri yapabiliriz: Eğitim, başlı başına içtimai bir süreçtir ki, haliyle terettüp çizgisi mevcuttur. Eğitim sosyolojisi, içtimai bir süreç olan eğitim ile diğer içtimai süreçler arasında ilişki, etkileşim, bağıntı, bağlantı arar ve kurar. Yine aynı şekilde içtimai bir süreç olan eğitim ile içtimai niteliği olmayan olgular arasında ilişkiler, etkileşimler, bağıntılar, bağlantılar aranır ve kurulur.

İçtimai bir vakıa/olgu-nosyon olarak eğitimin irdelenmesi de, aynı şekilde yine eğitim sosyolojisinin konuları arasındadır. İlaveten belirtebiliriz ki, içtimai bir mevzu olarak eğitimin umumi veya hususi karakteri, görünümü, işaretleri (ilh…) araştırılmaya müsait meselelerdir.

Yani… Yani eğitimin nasıl olduğu, ne olduğu, determinist hususiyetleri, eğitim için gerekli şartlar, materyaller, metodolojiler, yol haritası, eğitimin üzerinde gerçekleşeceği coğrafya, iklim, maddi ve manevi şartlar, mekân, eğitimin müspet veya menfi etkileri, eğitime hissedilen ihtiyaç, eğitim sürecinin sonundaki kazanımlar, ülkenin farklı meselelerine yönelme çizgisi gibi eğitime içtimai nitelik kazandıran her şey eğitim sosyolojisinin konusu olmaya adaydır.

Dolayısıyla eğitim için planlanan ve planlanması gereken her unsurun, her hususun kapsamlı ve disiplinli bir şekilde masaya yatırılması gerekir.

Bu minvalde bir misal olarak değinirsek; el sanatlarına müsait bir muhitte veya bir köyde büyüyen bir çocuğun, el sanatlarıyla tamamen alakasız bir eğitim dalında eğitim görmeye başlaması ile el sanatlarıyla alakasız bir muhitte veya kentte büyüyen bir çocuğun el sanatları ile alakalı bir eğitim dalında eğitim görmeye başlamasının karşılaştırılması yerinde bir misal olabilir.

İster istemez söz burada ‘eğitimde fırsat eşitliği’, ‘içtimai imkânların birer eğitim imkânı olabilme ihtimalleri’ gibi mevzulara geliyor. Bu noktaya da daha sonra değinelim.

Ali Tarık Parlakışıkakilvefikir.org

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s