Haki Demir / Yorum-Analiz / İktibaslar

Batı’ya Meydan Okumak

batı-uygarlığı-1İslam medeniyet hareketini başlatmadan, medeniyet inşasına başlamadan, dahası kendi medeniyet tasavvurumuzu bile geliştirmeden, Batı’ya meydan okumak, Batı ile hesaplaşmaya girişmek, mermiyi ithal ettiğin ülkeye karşı, elindeki silaha güvenerek savaş açmak gibi bir tuhaflıktır.

Batı’ya meydan okumak, ABD veya AB’ye meydan okumak değil, Batı, Batı’daki devletlerin her birinden ve toplamından fazla ve farklı bir şey. Batı’daki devletler, “Batı”nın neticelerinden biridir ama Batı’nın kendisi değildir. Herhangi bir Batılı devlete meydan okumak mümkün hatta onunla hesaplaşmak da mümkün ama batıya meydan okumak ve onunla hesaplaşmak başka bir şeydir. Batı’ya meydan okunamayacağını ve onunla hesaplaşılamayacağını söylüyor değiliz, tabii ki o da mümkün fakat nasıl meydan okunacağını ve nasıl hesaplaşılacağını bilmek şartıyla…

Batı bir kültür havzasıdır, bu kültür havzasının merkezi Avrupa ve Kuzey Amerika’dır ama muhiti tüm dünya haline gelmiştir. Batı kültürü, yirminci asrın sonuna gelindiğinde tüm dünyayı işgal etmiş, tüm kültür ve medeniyet havzalarını yok etmiştir. Batı’dan farklı kültür havzalarına sahip olduklarını düşünen coğrafya parçalarına ve buralarda yaşayan halklara o kadar derin bir nüfuzu vardır ki, bunların insan tariflerini ve hayat anlayışlarını şekillendirmiştir. Netice olarak dünya, Batılılaşmıştır, bilerek veya bilmeyerek, farkında olarak veya olmayarak.

Dünyanın her tarafında Batı’ya karşı bir mukavemet, bir isyan, bir hesaplaşma duygusu var. Fakat Batı’yla hesaplaşmanın en yaygın şekillerinden birisi, “Batılılaşmak” yoluyla gerçekleşiyor. Ülkeler, milletler, nispi kültür havzaları, Batı ile hesaplaşmak istedikleri oranda Batılılaşıyor ve Batı ile Batı’nın kültür havzasına dâhil olduktan sonra hesaplaşabiliyorlar. Bu, çok vahim bir durum…

Dünyada yeni merkezlerin oluştuğu, bu merkezlerin Rusya, Çin, Hindistan, Brezilya olduğu malum… Rusya ve Çin, yirminci asırda silah zoruyla (totaliter ideoloji olan Komünizmle) Batılılaşmıştı, bir müddetten beridir gönüllü olarak Batılılaşıyorlar. Silah zoruyla (Komünizmle) Batılılaşma çabası, Batı’yla hesaplaşmayı mümkün kılmıyordu, zira Batı’nın iki ekonomik doktrininden biri kendinde kalmış diğerini Doğu’ya ihraç etmişti. Kendinde kalan ekonomik doktrini (Kapitalizm), Doğu’ya ihraç ettiği Komünizme nispeten kalkınma için daha uygun imkânlara sahipti. Doğu, yakın zaman önce, Batılılaşmanın bir türünü (Komünizmi) tasfiye etti ve Batılılaşmanın diğer türüne (Kapitalizme) gönüllü yazıldı. Batı’da gördüğü Kapitalist kalkınma modelindeki başarı hikâyesine âşık oldu ve kendini gönüllü olarak Batılılaşmaya sevk etti.

Komünizm ile Liberalizm-Kapitalizm arasında seyahat etmek, temelde Batı fikir ve kültür havzasında yer değiştirmekti. Bunu nedense dert etmedi. Anlamadı diyeceğim ama bu kadar derin bir ahmaklığa yakalanmış olmaları kabil değil. Çin’in hâlâ isminin Komünist olması, Komünist Parti tarafından yönetilmesi ama kapitalist ekonomi doktrininin tatbikatında zirveye çıkmış olması, felsefi anlamda bir çelişki olarak görülmedi. Çünkü iki ekonomik doktrin de Batı fikir ve kültür havzasının ürünleriydi ve aslında birinden diğerine geçmek çok da zor olmuyordu.

Rusya, Çin, Hindistan gibi Doğu ülkeleri, Batılılaştıkları (kapitalistleştikleri) nispette ekonomik kalkınmayı başardılar. Ekonomik kalkınmayı başardıkları nispette güçlenmeye başladılar. Doğu’nun kalkınması, tabii olarak Batı’yı ekonomik krize sürükledi. Doğu’nun kapitalistleşmesi, Batı için daha fazla pazar anlamına geliyordu ve bu sebeple Batı, Doğu’nun kapitalistleşmesi ve liberalleşmesi için çaba göstermişti. Batı’daki projeksiyon, dünya ne kadar kapitalistleşirse Batı o kadar büyür, zenginleşir, gelişirdi; zira pazar genişlerdi. Doğu (ve dünya) kapitalistleşti fakat Batı’nın öngörüsünün tam aksi gerçekleşti, Doğu’nun kapitalistleşmesi Batı’yı ekonomik krize soktu.

Kapitalizmin özelliklerinden biri olan rekabet ve azami kâr hedefi, üretim girdilerinin (özellikle emek maliyetinin) düşük olduğu bölgeleri avantajlı hale getirdi. Önceleri kapitalist Batı, emek maliyetinin ucuz olduğu Doğu ülkelerine yatırım yaparak, Doğu’nun emeğini sömürmeye başladı. Fakat artık dünya 19. Asrı yaşamıyordu ve dünyanın her tarafında bilgiyi kullanma mahareti hızla gelişiyordu. Doğu, Batı’nın kendini sömürmesi esnasında üretmeyi, pazarlamayı, tüketmeyi öğrendi. Öğrendi ve ürettiklerini sadece iç pazarda değil Batı’da da pazarlamaya başladı. İktisadi alanda Doğu, Batı’yı sömürmeye başladı.

Evet… Dünyada güç merkezleri, güç dengeleri değişiyor. Servet seyahat halinde, Batı’dan otağını topladı, Doğu’ya doğru hızla yol alıyor. İktisadi kalkınma, hayatın diğer alanlarını da etkiliyor ve geliştiriyor. Zengin bir ülke, Katar gibi küçük bir coğrafya ve nüfusa sahip değil de, Çin gibi devasa bir coğrafya ve nüfusa sahipse, askeri gücü de eline geçirmek isteyecektir. Bu durum çok tabiidir, bunun aksini düşünmek tuhaf olurdu. İktisadi ve askeri kuvvet yığınağı, diplomatik ve siyasi talepleri tetikleyecekti. Evet… Dünya güç haritası yeniden çiziliyor. Ülkelerin siyasi sınırlarının yerinde duruyor olmasının bir önemi yok, güç haritası başka bir zeminde hazırlanıyor.

Güç haritasının yeniden şekillendiği dünyada, Batı’yla bir hesaplaşma olduğunu söylemek mümkün. Fakat Doğu’nun Batı’yla hesaplaşması, iktisadi mahiyet taşıyor. Temel mantığı, “biraz da biz sömürelim” türünden bir tezahüre sahip. Bu tespitin temel sebebi, Doğu’nun, Batılılaşarak kalkınmayı başarmasıdır, kapitalistleştiği nispette kalkındığına göre, kalkındığı nispette de sömürmeye başlıyor. Doğu’nun Batı’ya meydan okuduğu doğru ama “Batı’nın doğusunun”, “Batı’nın batısına” meydan okumasından ibaret bir hesaplaşma ile karşı karşıyayız.

Batı’nın batısı, orijinal bir kültüre sahip… Batı’nın doğusu ise, orijinal Batı’nın kötü bir kopyası… Doğu, Batı’yı kendi bünyesinde yeniden inşa etmeye çalışıyor. Batı ihtiyarladı, ömrünün sonuna geldi, çöküşü mukadderdir. Fakat Batı ölürken, Doğu’da döl veriyor, Doğu’da kendini yeniden inşa ediyor.

Çin kadim bir kültür ve medeniyete sahipti ve Batı’dan tamamen farklıydı. Çin’in sekiz on hanelik bir köyüne bile girdiğinizde farklı bir kültür ve medeniyet havzasına girdiğinizi anlardınız, köy evlerinin mimarisi bile bambaşkaydı. Yeni (Batılılaşmış) Çin’de ise Şanghay’ın şehir planı ve mimari özelliklerini New York’tan ayıramazsınız.

Doğu, Batı’nın “baba bir anne ayrı” üvey evladı haline geldi. “Baba bir” yani kültürel beraberlik, “anne ayrı” yani iktisadi, siyasi, askeri menfaat ihtilafları… Batı ile Doğu’nun hesaplaşması, baba ile üvey evlat arasındaki kavgaya benziyor. Yirminci asırdaki iki cihan harbi, Batı’nın öz evlatları arasındaki menfaat kavgasıydı. Yirmi birinci asırdaki kavga, Batı ile üvey evladı arasında geçecek gibi görünüyor.

Doğu’nun gelişmesi, güçlenmesi, dünyanın merkezini kendine doğru eğmeye başlaması, Batı’ya karşı “ontolojik mücadeleyi” bırakması ile gerçekleşti. Ontolojik varoluş iddiasından vazgeçenler, ruhlarını teslim ettikten sonra makyajla farklılaşmaya çalışıyorlar. Müslümanlar makyaja aldanmamalıdır.

Doğu’nun Batılılaştırılması, Batı projeksiyonunun en önemli hamlelerinden biriydi. Kaderin cilvesine bakın ki, Doğu’nun Batılılaşması, Batı’nın çöküşünün temel sebebi oldu, dolayısıyla Doğu’nun Batılılaştırılması hamlesi, Batı’nın son hamlesi oldu. Batı’nın çöküşü mukadderdir, çünkü bir asırdan beri felsefi krizi yaşıyorlar. Şimdi dünyanın bir Batılılaşmış Doğu sorunu var.

***

Müslümanların varoluş mücadelesi, ontolojiktir. Bizim her şeyimiz Batı’dan farklı, biz makyajla farklılaşamayız, bu türden farklılaşmalarla avunamayız, makyajla farklılaşanlara aldanamayız. Yarım asır öncesine kadar Müslümanların Batı gibi bir problemi vardı, şimdi Batılılaşmış bir Doğu problemi de var. Doğu, Batı’yla hesaplaşabilmenin sığ zevkine gark oldu ve orada bir girdap oluşturdu. Batı’yla hesaplaşabilmenin zevki, karşı konulamaz bir lezzettir fakat Batılılaşmayı gözden kaçırarak, Batı’yla hesaplaşıldığı zannı, ruhi savrulmalara sebep oldu. Müslümanlar, Batı’dan daha zengin olmak gibi yollarla Batı’yla hesaplaşmanın sahte zevklerine kapılamazlar.

Batı’ya meydan okumak… Son birkaç asırdır gördüğümüz en güzel rüya… Bunu yapmalıyız, bu rüyayı gerçekleştirmeliyiz. Asırlardır gördüğümüz rüyayı gerçekleştiremeyeceksek bir daha uyumaya gerek yok. Veya asırlardır gördüğümüz rüyayı gerçekleştirene kadar gece gündüz, uyumadan, dinlenmeden çalışmalıyız. Fakat ruhunu Batı’ya teslim eden, makyajıyla da Batı’yla rekabet eden Doğu misalini asla unutmamalıyız. Bu misal halen aktüeldir, gözümüzün önünde cereyan etmektedir.

İslam âlemi, yerleşik olduğu coğrafya itibariyle iki kutbun ortasında yer alıyor, zaten fikri temelde de ikisinin karşısında bulunuyor. Kendine gelene kadar, kendi öz kaynaklarını keşfedene kadar, kendi öz müesseselerini kurana kadar, kendi medeniyetinin inşasına başlayana kadar, iki kutuptan birine eklemlenmeden, denge siyasetini takip etmelidir. Kendine gelmeden, gelemeden, iki kutuptan birine meydan okuma imkânı yok.

İslam dünyası ve Türkiye kendini, Batı ile Doğu arasında ideolojik bir tercih yapmak zorunda hissetmemeli. Birine mutlak düşman, diğerine mutlak dost olmak gibi garip ruh hallerine savrulmamalı. Birisi aslı, diğeri kopyası olmak üzere ikisi de Batı’dır. İkisiyle de ontolojik kavgamız var. Bunlarla münasebetlerini düzenlerken, hangisinin ne kadar faydalı olacağının hesabını yapmalı, bu hesabın da farklı konularda ve alanlarda değişebileceğini, zaman ve şartlar değiştikçe tercihlerini de değiştirebileceğini unutmamalıdır. İki Batı arasında ideolojik tercihler yapmak, yanlış mevzilere sahip olmayı ve o mevzilerde yerleşik hale gelmeyi zorunlu kılar. Bu, ağır bir stratejik hata olur.

***

Batı’ya meydan okumak, bazı alanlarda mümkün olabilir. Batı çöküş sürecine girdiği için, sürekli güç kaybetmektedir ve bu süreç ivme kazanmaya devam ediyor. Günümüzde iktisadi alan, Batı’ya meydan okuma imkânını oluşturuyor. Yakın zaman içinde siyasi alanda da meydan okumak mümkün hale gelecek ve nihayet askeri alanda da meydan okumanın şartları oluşacak. Dünya bugün Batı’ya meydan okuyabilecek duruma geldi, hesaplaşma zamanı da hızla yaklaşıyor. Burada dikkat edilecek en mühim husus, iktisadi ve siyasi alanda hızla zayıflayan Batı’nın hâlâ elinde dünyanın en gelişmiş silahlarının ve en büyük mühimmat yığınağının olması. Bugün İslam ülkelerinin hiçbiri Batı ile askeri alanda hesaplaşamaz. Batı ile girilecek askeri çatışmanın tamamı kendi topraklarımızda gerçekleşir. Modern silah sistemleri ve teknolojisi dikkate alındığında, kendi ülkenizde yaptığınız savaşın galibi olamazsınız. Düşmanı yenseniz bile harabe hale gelen kendi ülkeniz olur, ülkeniz harabe hale geldikten sonra savaşı kazanmış olmanızın bir anlamı yok. Bu sebeple Batı’yla girilecek hiçbir çatışma, Batı ile hesaplaşma olmaz. Tabii ki Batı saldırdığında en şiddetli savaşı yapmak, ülkelerimizi korumak gerekir, askeri hesaplaşmanın şartları oluşmadığı için ondan kaçınmak, teslim olmak anlamına gelmez. Ama mümkün olduğunca iki Batı ile savaştan uzak durup, kendi evimizi toparlamamız gerek.

***

İslam medeniyet hareketini başlatmadan, medeniyet inşasına başlamadan, dahası kendi medeniyet tasavvurumuzu bile geliştirmeden, Batı’ya meydan okumak, Batı ile hesaplaşmaya girişmek, mermiyi ithal ettiğin ülkeye karşı, elindeki silaha güvenerek savaş açmak gibi bir tuhaflıktır. Kendi medeniyet inşamıza başlamadan, kendi kültürümüzün sınırlarımız dışına kadar sirayet etme gücüne ulaşmadan savaşa girmek anlamsızdır. Yirminci asırdaki birinci kurtuluş savaşlarında başımıza gelen bu değil mi? Cephelerde düşmanı (Batı’yı) yenmiştik fakat savaş sonrası Batı daha derin bir işgal gerçekleştirmedi mi? Kültür ve medeniyet çapında varoluşunu gerçekleştiremeyenler, savaş meydanlarında elde ettikleri zaferlerin verimlerini toplayamamıştır. Bunun tarihteki en büyük misali Moğol istilasıdır. İslam coğrafyasının neredeyse tamamını işgal etmiştir barbar Moğol sürüleri fakat İslam orduları tarafından durdurulamamalarına rağmen İslam medeniyeti tarafından yutulmuştur. İslam coğrafyasındaki ikinci nesil Moğollar Müslüman olmuş ve İslam adına kılıç sallamıştır.

Medeniyet hareketi başlatılmalıdır. İslam coğrafyası İslam medeniyetinin arsası haline getirilmelidir. Müslümanların tüm kuvvetleri, bu arsadaki inşaatı korumak için savunma cephelerinde mevzilenmelidir. Huruç hareketinin zamanı, medeniyet inşaatının, medeniyet ihracına ulaştığı safhadır. Dünyaya yeni bir anlayış, yeni bir kültür, yeni bir medeniyet arz edene kadar, büyük huruç hareketleri bekletilmelidir. Tüm kaynakların medeniyet inşasına yönlendirilmesi gerekiyor. Moğolluğun âlemi yok. Biraz zenginlik elde etmekle, birkaç silah sistemi üretmekle Batı’ya veya Doğu’ya meydan okumak, tam bir Moğolluk tavrıdır.

***

İran’ın Doğu bloku ile ideolojik angajmana kadar uzanan derin işbirliği ile Batı’ya meydan okuması ve Suriye’deki katliamlara ortak olması tam bir Moğolluk tavrıdır. Türkiye’nin de Batı blokuna, önceki dönemlerden tevarüsen gelen derin angajmanına güvenerek Doğu blokuna meydan okumaya teşebbüs etmesi aynı tavır olur. İran’ın Doğu bloku ile ideolojik evliliğe kadar uzanacak olan ittifakını durdurması, Türkiye’nin Batı bloku ile derin işbirliğini sığlaştırılması zamanı gelmiş olmalıdır. Ne var ki buradaki temel problem, İslam medeniyet inşasının arsası dediğimiz İslam coğrafyasının, inşaat yerine savaş alanı olarak kullanılmasıdır. İran’ın buradaki vebali tarihi mahiyettedir ve bir an önce kendine gelmesi gerekiyor. Aksi halde Müslümanlar için İran’ın da Batı veya Doğu bloklarından birinin has unsuru haline gelmesi kaçınılmaz olacak.

Haki Demirfikirteknesi.com

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s