Din / Klasik Metinler / Muhyiddin İbn-i Arabî

Halkın İnançları

halkın-inançlarıHer dindar ve akıllı kişinin hilafsız katılacağı gibi, halk, kelâm ilmiyle ilgili herhangi bir kitap okumamalarına ve karşıt mezheplerin görüşlerini bilmemelerine rağmen, inançları sağlamdır ve Müslüman’dırlar.

Muhakkak ki, biz, Allah’a ve Resul’üne iman ettik. Allah Resul’ünün getirdiklerine, topluca olsun (mucmelen), ayrıntıyla olsun (mufassalen) ve bunlar bize ister ayrıntıyla ulaşsın ister ulaşmasın veya bize göre sabit olmasın (hepsine birden) iman ettik. Ben bunu, aklî düşüncenin muhâl, câiz ve vâcib görerek vermiş olduğu herhangi bir hüküm hiç hatırıma gelmeden, anne ve babamdan, sadece taklid yoluyla aldım. İşte imanımı böyle bildim. Hatta nereden iman ettiğimi ve neye iman ettiğimi de bu şekilde bildim.

Hamdolsun ki halkın inançları selimdir. Çünkü onlar inançlarını, daha önce de değindiğimiz gibi, Kur’an-ı Kerim’in zahirinden alıyorlar. Onların algılama tarzı kesin bir biçimdedir. Bunun da gerçekleşme şekli, gerçek bilgiye ulaştırıcı olan mütevatir (haber) iledir. Gerçek bilgiden gaye, bilinen şeyin, bildiğimiz şekliyle, şüphe ve kuşkuya yer kalmayacak biçimde kesinlik arz etmesidir. Ve yüce Kur’an, bize göre tevatürle sabit olmuştur. Bu şöyle olmuştur: Kendisinin Allah katından bir elçi olduğunu iddia eden bir şahıs (Hz. Peygamber), kendisinin doğruluğunun da kanıtı olan bir şey getirmiştir ki, o, bu Kur’an’dır. Hiçbir kimse onunla karşı karşıya gelmeye güç yetirememiştir. Yine bize göre tevatürle sabit olmuştur ki, Hz. Peygamber Allah’ın elçisidir ve bize bugün elimizde olan Kur’an’ı getirmiş, onun Allah’ın kelâmı olduğunu bildirmiştir. İşte bütün bunlar bizim nezdimizde tevatürle sabit olmuştur. Durum söylediğimiz gibi olduğuna göre (kalbini hakkın tecellisine hazırlamış olan) müteehhib, inancını yüce Kur’an’dan çıkartmalıdır. Çünkü Kur’an, delalet bakımından aklî delil konumundadır. Çünkü Kur’an, “Bâtıl ona ne önünden, ne de arkasından gelebilir, o, Hakîm ve Hamîd Allah’tan indirmedir” (Fussilet: 42) ayetiyle gerçek doğrudur. O halde müteehhib, böyle sabit bir temel varken aklî delillere muhtaç olmaz.

Kalbini hakkın tecellisine hazırlamış olan müteehhibi, inancın, kelâm ilminin metotlarıyla doğrulanmasından sakındırmamızın sebebine dönebiliriz. Her dindar ve akıllı kişinin hilafsız katılacağı gibi, halk, kelâm ilmiyle ilgili herhangi bir kitap okumamalarına ve karşıt mezheplerin görüşlerini bilmemelerine rağmen, inançları sağlamdır ve Müslüman’dırlar. Bilakis Cenab-ı Hakk, onlara sağlam bir yaradılış (fıtrat) vermiştir. Onlar dindar bir babanın veya mürebbinin telkiniyle Allah’ın varlığını bilirler. Apaçık olan Kur’an’ın zahir anlamında bulunduğu şekliyle Cenab-ı Hakk’ın noksan sıfatlardan tenzihini bilmektedirler. Hamdolsun ki, onlar, herhangi bir şekilde te’vile yanaşmadıkları müddetçe sağlam ve doğru bir inanç içerisinde olurlar. Şayet biri te’vile yönelirse, bu takdirde avamlıktan çıkıp, nazar ve te’vil ehli herhangi bir gruba dâhil olmuş olur. Bu durumda (onun inancının sağlamlığı) te’vilinin gücü kadardır. Ve bu kişi, Şeriat’ın getirdiklerinin zahirine aykırı olmamak kaydıyla, Cenab-ı Hakk’ın huzuruna ya isabet etmiş veya hata etmiş olarak varacaktır. Yukarıda ifade ettiğimiz gibi, halkın inançları sağlamdır. Çünkü onlar bu inançlarını yüce Kitab’ın zahirinden kesin bir şekilde almışlardır. Çünkü gerçek bilgiye ulaşmanın yolu, bu bilginin mütevatir olmasıyladır. Bildiğimiz şekliyle ilimden gaye, bilinen şeyin şüphe ve kuşkuya yer kalmayacak kesinlikte olmasıdır. Nitekim yüce Kur’an da bizim katımızda tevatürle sabit olmuştur.

Eğer nefesin derinse, yüce Kur’an denizine dalış yap. Aksi takdirde tefsir kitaplarını zahirinden incelemekle yetin. Aksi halde dalmaya kalkma, helak olursun. Çünkü Kur’an denizi derindir.

Muhyiddin İbn-i Arabî, el-Futuhâtu’l-Mekkiyye, I-IV, (Mısır, 1329’dan ofset) Beyrut, Cilt I, s. 47-51, 34-35, 261, 76, (Thk. O. Yahya, I. 161, 154-155, 160, 161-162, 328); Tercüme eden ve aktaran: Ali Vasfi Kurt, Endülüs’de Hadis ve İbn Arabî, İnsan Yayınları, Aralık 1998, İstanbul, s. 400, 516-517

Reklamlar

One thought on “Halkın İnançları

  1. Ben katılmıyorum. Uzun zamandan beri konu ile ilgili aklımda bir taslak var. Allah nasip ederse önümüzdeki zamanlarda yazmayı düşünüyorum.

    Beğen

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s