Ali Şeriati / Din / İktibaslar

Sonsuz Küçük, Sonsuz Büyük Karşısında

ibadet-namaz-ali-şeriati-1İbadetten maksat, insanla Allah arasında sürekli devam eden varlıksal birleşme ve bağlılıktır. Allah, anlam, güzellik, hedef, amaç, iman ve bütün insanî değerlerimizin kaynağıdır. Onsuz her şey boş, anlamsız, saçma, zelil bir bataklığa düşer. Bugün ibadetin rolü dün ve evvelki günden daha çoktur.

İrfanî metinlerimiz, ‘İslamî ibadet’ adıyla elimizde bulunan şekillerle birlikte, toplu olarak bilinçli bir şekilde bize öyle bir egzersiz bağışlıyor ki, bu egzersiz ruhumuzu her günkü yaşam bataklığına düşmekten, tüketim-perestlikten, lüks-perestlik ve alçak rekabetler içerisinde hapsolmaktan kurtarır… Victor Hugo ne diyor: ‘Sonsuz küçük, sonsuz büyük karşısında yer alıyor.’ Nerede? Namazda!

İbadetten maksat, insanla Allah arasında sürekli devam eden varlıksal birleşme ve bağlılıktır. Allah, anlam, güzellik, hedef, amaç, iman ve bütün insanî değerlerimizin kaynağıdır. Onsuz her şey boş, anlamsız, saçma, zelil bir bataklığa düşer. Bugün ibadetin rolü dün ve evvelki günden daha çoktur.

İslam’ın sosyal görüşünde formun (şeklin) başka bir fonksiyonu da vardır. Çünkü bu görüşte, hiçbir zaman bireysel sorunlar, siyasî, sosyal, ekonomik, felsefî ve ahlakî sorunlardan ayrı değildir. Bu konuda örnek olarak Hacc’ı ele alalım. Hacc, Allah’ın Evi’nin etrafında yedi defa dönmek, sonra yedi devir sa’y etmek, akabinde Arafat’a gitmek, Meş’ar’a ve Mina’ya gelmek ve kurban kesmekten ibarettir… Bir pasaportum var, zamanım da müsait olduğunda Hacc’a gider, kurallara uygun şekilde bu işleri yaparım. Olmaz mı? Hayır! Neden? Sadece Zilhicce’nin dokuzunda ve onunda olur. Sekizinde veya on birinde gitmenin iki paralık bir değeri olmaz. Dokuzunda başlamak gerekir. Peki, neden? Niçin sadece Zilhicce’nin dokuzu ve onunda? Form nedeniyle! Günün muhteva ve anlam ile ne ilişkisi var ki! Benim Allah’la ilişkim noktasında yaptığım bu işin günle ne ilgisi var? Evet, böyle diyorsun. Ama ilgisi vardır. Niçin ilgisi vardır? Bu işin, iki milyon kişiyi aynı yer ve aynı zamanda bir araya getiren, olaya sosyal bir şekil kazandıran özel bir günle ilgisi olduğundan…

Peygamber Mescidi’nin beş-altı kapısı var. İmam namaza durmuş, mescidin tamamı saf tutan cemaatle dolu… Herkes bu namaza bağlanmıştır… Topyekûn ümmet eğiliyor, topyekûn dalgalanıyor. Bu durum öyle bir gerçeklik yaratıyor ki, hiçbir duygu-düşünce onun yerini tutamaz. Bu harekette bulunan insan, yeryüzündeki bütün İslam varlığıyla dost olduğunu ve uyum içerisinde bulunduğunu hissediyor. Bundan dolayı dünyada ‘Biz’ duygusuna sahip oluyor.

Bir zamanlar Arafat’a Filistinliler gelmişti. Biraz para toplanmıştı. Onların bizim yanımıza gelmelerine izin verilmemişti. Bu yüzden biz onların yanına gittik. Hem paraları sayıyor, hem sohbet ediyorduk. Birden ezan sesi yükseldi. Paraların geri kalan kısmını saymadan öylece bıraktılar, sözlere de artık kulak vermediler. Sanki birden delirmişlerdi. Bizi bıraktılar. Bir de baktık ki, dağ kenarındaki kum ve çakılların üzerinde bir saf tuttular. Ne kilim serdiler ne de hasır. Tümü de mücahit-gerilla idi. Çoğunda toprak renginde gerilla elbiseleri vardı. İlk defa namazda birtakım anlamları kavradık. ‘Bismillah’ dedikleri zaman kıyamı anlatmak istiyorlardı. Bunu hissettik. Kıyam! Yerden kalkmak! Kıyam kavramına canlılık bahşetmek. Sebat etmek. Direnmek. Ve başkaldırmak. Sonra duaya koyuldular. ‘Ya Rabbi, bizi falan hastalıktan koru! Bizim borcumuzu eda et!’ şeklinde yaptığımız dualara benzemiyordu duaları. ‘Rabbimiz’ diyorlardı, ‘Bize yardım et. Senin yardımınla bu zalim ve alçakların Fantom’larını, havan toplarını, B-52’lerini ve tanklarını vuralım.’ İşin sosyal ve siyasî boyutu budur…

Ali Şeriati, Kendini Devrimci Yetiştirmek, Çev: Malik Ejder, Çizgi Yayınları, Ekim 1991, İstanbul, 1. Baskı

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s