Rhaegarys Stormborn / Sanat / Sinema / Yorum-Analiz / İktibaslar

Devrimci Khaleesi’nin Burjuvazi ile İmtihanı

khaleesi-DEVRİM-1Burjuvazi servetinin sosyal politika elbisesi giyip Dany’nin karşısına tekrar çıkarılması Khaalesi Devrimlerine büyük bir çizik atıyor: İş Sözleşmesi ya da sözleşmeli kölelik. Evet farkındayım, bu kavramlar bir yerlerden tanıdık geliyor. Nereden olacak, kitaptan diziden falan biliyoruz, yoksa dünyada böyle şeyler yok, biz de ilk kez duyduk.

Bilindiği üzere Daenerys Targaryen’in Köle Körfezi’nde köleliğe karşı verdiği mücadele Meereen’de devam ediyor. Köleliğin en derin çukurlardan en süslenmiş haline kadar her seviyede yaşandığı bir şehir Meereen. Varsıl sahipler ve onların aileleri dışında kalan herkes köle. Kimi 7/24 çalışacak kadar kimi sezon finalinde de görüldüğü üzere öğretmenlik yapıp ilim irfan dağıtarak hayatta kalmaya çalışıyor burada. Peki, nedir köle?

Daenerys’ın gözünden yapalım tanımımızı: Kişinin kendi fikrine bakılmaksızın ve hiçbir hakkı olmaksızın insani şartlara uygun olmayan koşullarda çalıştırılması. Dizinin 3.sezonu başından sonuna tekrar izlenirse Dany’nin köleliğe dair düşünceleri daha net görülecektir, benim tespit edip derlediklerimden ortaya böyle bir tanım çıkıyor.

Daenerys, kişinin kendisiyle ilgili kararları ancak kendisinin vermesi gerektiğini düşünüyor. Kendisine bir ordu satın almak fikrini onuruna yediremiyor. Zira sadece parası ödendiğinde peşinden gelen bir orduyu kendi hesabına aşağılayıcı buluyor. Bir anlamda samimiyet ve dürüstlükle ilgili hassasiyetleri var. İnanmak ve güvenmek ihtiyacı diğer karakterlere kıyasla biraz daha fazla yahut bu konuda Tyrion’la yarışır diyebiliriz. Hangisi daha zor inanıp güveniyor tartışılır, ancak kolay değiller kesinlikle. Karşılaşsalar (kader tabii bu işler ben bişey demiyorum) nasıl olur bilmiyorum, hangisi diğerinden daha erken zırhını indirip güvenir, tahmin etmesi zor. Neyse biz konumuza gelelim; Dany arkasındaki askerin kendi isteği ve motivasyonu ile peşinden gelmesini istiyor, bu sadece güven duymakla ilgili de değil üstelik. Birini parayla emrinde çalıştırma fikrinin ondaki tek karşılığı zalimlik. Evet, çok naif, sırf bu sebepten kraliçe olamayacağını düşünen çok insan var.

Küçük yaşta ailesinin katline tanık olan ve şehir şehir ölümden kaçıp başka şehirler ve evlerde sığıntı gibi yaşayan, bir şey vermeden veya vaad etmeden iyilik görmenin hazzını tadamayan bir kız Dany, eh bu haliyle de kölelerle özdeşim kurabilmesi tesadüf değil. Yargıç Illyrio ve abisi Viserys tarafından taht aracısı olarak görülüp fikri sorulmadan bir khalla evlendirilen, kızlığı orduyla takas edilen, koca ordunun kendisine minik bir ejderha karşılığında nasıl satıldığını gören bir kız. Bir adam yüzünden bütün bir hanenin yaşam hakkının elinden alınmasının sürgününü çekmiş bir kız. Yaşadığı, gördüğü, tanık olduğu onca acıdan sonra gücünü zulmetmek için kullananlara karşı bir savaş başlatıyor. Köle tüccarlarına karşı içindeki nefret en sonuncusunu da yok edene kadar geçmeyecek sanıyorsunuz bir an için. Lekesizlere hitabındaki öfkenin aynısı Meereen kapılarında sürüyor zira.

Yapmaya çalıştığı şey yüzyılların geleneği olan köle ticaretini sona erdirmek olunca kendisine sadece Fatih demek yeterli gelmiyor, aynı zamanda Devrimci bir çocukla karşı karşıyayız. Ancak her devrim gibi Khaleesi Devrimi de bazı tepkilerle karşılaşıyor. Köle Körfezi asırlardır köle ticaretinden beslenen efendilerin saltanat sürdüğü bir coğrafya ve Dany körfezin her bir şehrine ayak basmadan bu işin peşini bırakacağa benzemiyor. Ancak ben efendilerden bahsetmeyeceğim, onlar elbette kendi çıkarlarını korumak isteyecektir, bu sürpriz değil. Asıl sürpriz olan sezon finalinde Dany’nin meclisine gelip tekrar köle olmak için izin isteyen yaşlı adamdır: kendisini eski sahibine satmak istiyen yaşlı öğretmen. Bizzat uğruna devrim yapılan adam talep ediyor eski sistemi. Nedenini de yine kendi açıklıyor: Başka şey yapmayı bilmiyor. Zira insan iyiye ve güzele alışabileceği gibi kötü şartlara da alışıyor. Theon’un Reek olmaktan kopamaması gibi yaşlı adam da köle olmaktan başka bir şey bilmediğini dile getiriyor.

Yaşı büyük olanların, yani tek marifeti hayata biraz daha fazla tutunmuş olanların, yaşları kaç olursa olsun hala kendileri için talepte bulunması insan yararına olan yeniliklerin ertelenmesine bir kez daha sebep oluyor. Adamın hayatta kalma politikası da muhtemelen bu: Sadece kendi için talepte bulunması, böyle gelen düzenin ancak böyle giderse birkaç yıl daha nefes alabileceğini düşünmesi. Kendinden sonrakiler için yeni ve iyi şartlar değil, kendi bildiği düzende kötü şartlar istiyor. Khaleesi Devrimlerinin önündeki engel de bu durumda Sahipler değil değişime sırf kendi menfaati için ayak uyduramayan yaşlılar oluyor. Bu her coğrafyada bu şekilde olmaz elbette, Meereen’de işler böyle yürüyor.

Dany’nin sunduğu fikir ise iş sözleşmesi kavramını ortaya çıkarıyor: Yanında çalışacağın kişiyle anlaşma yapacaksın. Yani diyor ki; çalışan sensin, oturun karşılıklı masaya, şartlarınızı konuşun, senin mağdur olmayacağın şekilde anlaşın, çalışma şartlarını kendin belirle. Dedik ya istediği kadar devrimci olsun, istediği kadar şehirler fethetsin, bu naifliği ile Petyr Baelish iki ayda oturduğu tahtın dibini oymaya başlar. Neyse ki Barristan Selmy uyarıyor: Sadece adı kölelik olmayacak!

Evet, Sir Barristan, aynen öyle. Çalışmak için neredeyse yalvaran bir adamın iş sözleşmesinde baskın taraf olması beklenemez. İşte Meereen’de sonu gelmeyen modern köleliğin doğuşu: İş Sözleşmesi.

Bunu doğuran Dany’nin önerdiği fikir değil; yaşlı adamın değişmemek için inatla direnmesidir. Belli bir yaşın üstündeki insanlar büyük toplumsal değişimlere her zaman ayak diremişlerdir; fantastik kurgularda bile. Sen üç tane ejderhaya hayat ver, şehirlerin fatihi ol, Köle Körfezi’nde özgürlük mücadelesi başlat, ama adam karşına çıkıp ben kendimi efendime satmak istiyorum desin. Gerçekçi mi? Hem de yalan olamayacak kadar. George R. R. Martin’in bile hayal dünyasında eğip bükemeyeceği kadar gerçek.

Dany umutsuzca bir çare düşünse de Meereen burjuvazisi yıkılmıyor, Meereen’e gelen eski bir dost bile ticaret anlaşması yapmak için Dany’den taviz üstüne taviz istiyor. Burjuvazi olmayınca ticaret de yapılamıyor. Daha politikada yeni olan Dany bir de Burjuvaziyle yüzleşiyor ki ikisinin hemen hemen aynı şey olduğunu keşfettiğinde tükenmişlik sendromuna yakalanmaması işten değil. Burjuvazi servetinin sosyal politika elbisesi giyip Dany’nin karşısına tekrar çıkarılması Khaalesi Devrimlerine büyük bir çizik atıyor: İş Sözleşmesi ya da sözleşmeli kölelik. Evet farkındayım, bu kavramlar bir yerlerden tanıdık geliyor. Nereden olacak, kitaptan diziden falan biliyoruz, yoksa dünyada böyle şeyler yok, biz de ilk kez duyduk.

Rhaegarys Stormborn – Radikal Blog

http://blog.radikal.com.tr/medya-televizyon/devrimci-khaleesinin-burjuvazi-ile-imtihani-64343

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s