Çevre / Felsefe-Düşünce / José Saramago / İktibaslar

… yine de yaşam her yerden fışkırır

doğa-yaşam-çevreDoğa sınır tanımaz, kendi sınırlarını koyar. Hasattan sonra binlerce karınca önceki gibi yiyecek bulamıyorsa, kazançlar ve kayıplar gezegenin büyük defterine yazılır, yiyecekten kendine düşen payı almayan tek bir karınca bile kalmaz.

Savaşlar ya da çeşitli salgın hastalıklar yüzünden pek çok insan ölür, yine de yaşam her yerden fışkırır. Kimileri bu­nun anlaşılmaz bir gizem olduğunu söylerler, ama gerçek ne­denler toprağın kendisindedir, yüksekteki tepelerden aşağı­daki ovaya kadar yayılan, göz alabildiğine uzanan arazidedir. Şu ya da bu arazi, önemli olan aralarındaki sınırdır; neyin sa­na, neyin bana ait olduğunu gösterir. Sınırlar, doğru ve uy­gun zamanda tapu siciline kaydedilir. Kuzeyi güneyden, gü­neşin doğuşunu batışından ayıran sınırlar; dünyanın başlan­gıcında, daha bu toprakların el değmemiş olduğu, yalnızca birkaç insan ve iri hayvanın yaşadığı ve hepsinin birbirinden aynı ölçüde çekindiği zamanlarda kararlaştırılmıştır sanki bu sınırlar. Gelecek sonsuza dek belirlenmiştir. Bir elin dallara ayrılmış çizgileri gibidir bugün toprak, güçlülerin kılıcının büyüklüğü, sertliği ve keskinliğine göre bölünmüş ve şu sı­rayla paylaştırılmıştır…

Doğa, birbirinden değişik canlıları şaşırtıcı bir aldırmazlıkla yaratır. Kimin ölüp kimin sakat kalacağını iyice ölçüp tartar, bundan kurtulup yaptıklarının meyvelerini toplayanların sayısı da az değildir; yani, üretmek ve karşılığını almak doğanın ana görevidir, yanlışlıklarla dolu dünyada insanın konuşmasını, davranışlarını ve varoluşunu yoldan çıkarır. Doğa sınır tanımaz, kendi sınırlarını koyar. Hasattan sonra binlerce karınca önceki gibi yiyecek bulamıyorsa, kazançlar ve kayıplar gezegenin büyük defterine yazılır, yiyecekten kendine düşen payı almayan tek bir karınca bile kalmaz. Milyonlarcasının suda boğulması, çapanın altında kalması ya da işeme yarışına kurban gitmesi, hesap çıkarılırken önemli değildir: Hayatta kalan, yemek yer; ölen, payını ötekilere bırakır. Doğa ölüleri saymaz, yaşayanları hesaplar, yaşayanlar ona çok geldiğinde, yeni bir ölüm ayarlar. Tüm bunlar çok basit, çok açık ve uygundur, hayvanların büyük dünyasında buna kimse karşı çıkmaz, ne karınca ne fil.

Neyse ki insan onların kralıdır. Yani her şeyi kâğıt kalemle hesaplayabilir ya da hedefine başka yollardan ulaşmaya çalışır, kendi kendine yarım yamalak, anlaşılmaz sözcükler mırıldanarak, şaşı bakarak ve başını hızla sallayarak. Bu mimikler ve sesler, baştan çıkarmak ve kandırmak için kimi hayvanların başvurduğu savaş şarkılarının ve danslarının daha kaba bir türüdür.

José Saramago, Umut Tarlaları, Türkçesi: Ayça Sabuncuoğlu, Can Yayınları, 1999, 1. Baskı, s. 10, 34-35

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s